Kennisbank

Veilig werken met AI

AI veilig gebruiken in je bedrijf begint met een paar duidelijke afspraken: welke tools, welke gegevens en wie de uitkomst controleert. Hier lees je wat de risico's van AI zijn en hoe je ze klein houdt.

Door Ruben de SmitLaatst bijgewerkt 17 november 20265 artikelen
Een medewerker staat bij een slagboom voor een laptop. Een document met het label Openbaar mag door, met een groen vinkje. Een document met het label BSN stopt bij een slot.

Waarschijnlijk gebruikt je team AI al voor mails, verslagen en offertes, soms op een eigen account en zonder afspraken. Dat is begrijpelijk, want het werkt. Voor mkb-bedrijven zitten daar de grootste risico’s van AI: gegevens die op de verkeerde plek komen, fouten die niemand nakijkt en tools waar niemand van weet. Volgens ons houd je die risico’s klein met een paar duidelijke afspraken, niet met een verbod. Hier lees je welke risico’s er zijn, welke afspraken je maakt, wat de wet vraagt en welke gegevens wel en niet in een AI-tool mogen.

In het kort

  • De grootste risico’s van AI zijn gegevens die uitlekken, fouten die er goed uitzien, medewerkers die eigen tools gebruiken en onduidelijkheid over auteursrecht.
  • Je houdt ze klein met afspraken: welke tools mogen, welke gegevens erin mogen en wie de uitkomst controleert.
  • De AI-verordening vraagt dat je maatregelen neemt om de AI-geletterdheid van je team te ondersteunen.
  • Zet gevoelige gegevens, zoals over gezondheid, BSN en wachtwoorden, nooit in een AI-tool.

Wat zijn de risico’s van AI voor je bedrijf?

De risico’s van AI zitten vooral in hoe je team ermee werkt. Dit zijn de vier belangrijkste:

  1. Gegevens die uitlekken. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens slaan de meeste bedrijven achter AI-chatbots alle ingevoerde gegevens op. Plakt een medewerker klantgegevens in een chatbot op een eigen account, dan kan dat een datalek zijn (Autoriteit Persoonsgegevens, Let op: gebruik AI-chatbot kan leiden tot datalekken).
  2. Fouten die er goed uitzien. AI schrijft overtuigend, ook als een naam, bedrag of feit niet klopt. Dit noem je hallucineren. Wat zonder controle naar een klant gaat, kan je geld en vertrouwen kosten.
  3. Eigen accounts zonder afspraken. Kiest iedere medewerker zelf een tool, dan weet niemand meer waar je gegevens staan. Dat heet ook wel shadow AI.
  4. Onduidelijkheid over auteursrecht. Teksten en beelden van AI kunnen lijken op bestaand werk, en het is niet altijd duidelijk of jij er rechten op hebt. Gebruik AI daarom voor een eerste versie, controleer of het niet op bestaand werk lijkt en maak het eindresultaat zelf af.

Elk van deze risico’s is klein te houden. Het begint bij afspraken.

Welke afspraken maak je met je team?

Een AI-beleid legt vast hoe je team met AI werkt. Het hoeft geen dik document te zijn. Eén A4 met drie onderdelen is genoeg om te beginnen:

  1. Welke tools mogen. Kies een of twee tools met een zakelijk account, zodat je afspraken hebt over wat de leverancier met je gegevens doet.
  2. Welke gegevens erin mogen. Maak het concreet, per soort gegevens. Daarover meer hieronder.
  3. Wie controleert. Spreek af dat een mens alles nakijkt wat naar buiten gaat, en wie het aanspreekpunt is bij twijfel.

Bespreek de afspraken met je team en kijk ze elk halfjaar na. Hoe je dat aanpakt, met een voorbeeld, lees je bij AI-beleid opstellen.

Wat vraagt de AI-verordening van je bedrijf?

De Europese AI-verordening (AI Act) vraagt dat bedrijven die AI-systemen maken of gebruiken, maatregelen nemen om de AI-geletterdheid te ondersteunen van hun personeel en van anderen die namens hen met AI werken. Gebruikt je team ChatGPT, Copilot of Claude in het werk, dan geldt dat ook voor jouw bedrijf. Sinds 27 juli 2026, toen de wijziging in werking trad, hoef je geen bepaald kennisniveau te waarborgen. Het gaat om de maatregelen die je neemt (EUR-Lex, Verordening (EU) 2026/1744).

Duidelijke afspraken en een korte uitleg per rol zijn een goede eerste maatregel. Leg vast welke maatregelen je hebt genomen, zodat je dat kunt laten zien. Wat AI-geletterdheid precies is en hoe je het per rol regelt, lees je in Is AI-geletterdheid verplicht?

Daarnaast blijft de AVG gelden. Zet je persoonsgegevens in een AI-tool, dan gelden dezelfde regels als bij andere software. Je hebt onder meer een verwerkersovereenkomst met de leverancier nodig en gebruikt niet meer gegevens dan nodig.

Welke gegevens mogen in een AI-tool?

Met een stoplicht onthoudt je team makkelijk wat wel en niet mag. Neem deze indeling als startpunt en pas haar aan op je bedrijf:

  • Groen, mag. Openbare informatie, zoals je website, en eigen teksten zonder namen.
  • Oranje, let op. Klantgegevens, personeelsgegevens, offertes en contracten mogen alleen in een tool met een zakelijk account en afspraken over je gegevens. Heb je dat nog niet, haal dan eerst namen, adressen, nummers en bedragen weg, zodat niets meer naar een persoon of klant te herleiden is.
  • Rood, nooit. Gegevens over gezondheid, BSN, ID-bewijzen, bankgegevens, informatie onder geheimhouding en wachtwoorden zet je nooit in een AI-tool.

En wat er ook in gaat: een mens leest de uitkomst na voordat die naar buiten gaat.

Waar levert AI in jouw bedrijf iets op?

Doe de gratis AI-scan. Zes vragen, de uitkomst krijg je per mail.

Veelgestelde vragen over veilig werken met AI

Hoe gebruik je AI veilig in je bedrijf?

Kies een of twee tools met een zakelijk account, spreek af welke gegevens erin mogen en laat een mens de uitkomst controleren voordat die naar buiten gaat. Leg die afspraken vast op één A4 en bespreek ze met je team. Zo regel je de AI-veiligheid zonder er een groot project van te maken.

Is ChatGPT veilig voor je bedrijf?

Dat hangt af van het account en van wat je erin zet. Met een zakelijk account heb je afspraken over wat er met je gegevens gebeurt. Op een eigen account, gratis of betaald, heb je die zakelijke afspraken niet. Kies daarom een zakelijk account en spreek af welke gegevens erin mogen.

Mag je klantgegevens in een AI-tool zetten?

Alleen in een tool met een zakelijk account en een verwerkersovereenkomst, en niet meer dan het werk nodig heeft. Kan het zonder namen, haal ze er dan uit. Gevoelige gegevens, zoals over gezondheid, zet je er volgens ons nooit in.

Wat is shadow AI?

Shadow AI is AI die medewerkers gebruiken zonder dat het bedrijf ervan weet of er afspraken over heeft, vaak op een eigen account. Een verbod werkt volgens ons meestal niet. Kies liever een goede tool, maak afspraken en leg uit waarom.

Wat zijn AI-hallucinaties?

Een hallucinatie is een antwoord van AI dat overtuigend klinkt, maar niet klopt: een verzonnen bron, een verkeerd bedrag of een naam die niet bestaat. Het taalmodel achter een chatbot voorspelt tekst en weet niet of iets waar is. Daarom controleert een mens de uitkomst.

Geldt de AI-verordening ook voor jouw bedrijf?

Ja, als je team AI-tools in het werk gebruikt. Voor de meeste mkb-bedrijven gaat het dan vooral om de maatregelen voor AI-geletterdheid. De zwaardere regels voor AI met een hoog risico gelden pas vanaf 2 december 2027 of 2 augustus 2028, afhankelijk van het soort systeem, en gaan over toepassingen zoals AI die sollicitanten beoordeelt.

Over de auteur Ruben de Smit AI-adviseur bij Artifation

Ruben de Smit is AI-adviseur bij Artifation. Hij helpt mkb-bedrijven in de regio Hardenberg en Zwolle uitzoeken in welke processen AI iets oplevert, welke tools daarbij passen en hoe hun team er het beste mee werkt.

Artikelen

Alles over dit onderwerp

5 artikelen

Persoonlijk kennismaken

Zullen we een keer
aan tafel gaan?

Plan een gratis kennismakingsgesprek. Je spreekt Ruben, en daarna komen we bij je langs voor het oriëntatiegesprek.

Ruben en Julian