Beginnen met AI

AI readiness check

Met deze AI readiness check zie je in vijf vragen of je bedrijf klaar is voor AI, waar bedrijven op vastlopen en met welk proces je begint.

Door Ruben de SmitLaatst bijgewerkt 19 november 20265 min lezen
Illustratie van een medewerker die een ster bovenop een stapel blokken zet met de labels proces, gegevens, systemen en team

Je wilt iets met AI, maar je twijfelt of je bedrijf er al klaar voor is. Misschien denk je dat eerst al je gegevens op orde moeten, of dat er een nieuw systeem moet komen. Ik vind dat bijna elk mkb-bedrijf klaar genoeg is om met één proces te beginnen. AI readiness zegt vooral waar je begint. Hier lees je wat AI readiness is, waar bedrijven op vastlopen en hoe je met vijf vragen zelf checkt waar jouw bedrijf staat.

In het kort

  • AI readiness is hoe goed je bedrijf klaarstaat om AI zo in te zetten dat het iets oplevert: proces, gegevens, systemen, afspraken en een eigenaar.
  • Bedrijven die AI overwegen maar niet gebruiken, lopen vooral vast op ervaring. Weinig van die bedrijven twijfelen aan het nut.
  • Je hoeft niet overal klaar voor te zijn. Eén proces dat vastligt, met de gegevens, afspraken en een eigenaar die erbij horen, is genoeg om te beginnen.

Wat is AI readiness?

AI readiness is de mate waarin je bedrijf klaarstaat om AI in te zetten op een manier die iets oplevert. Het draait om je eigen werk: liggen je processen vast, vind je je gegevens terug en weet je team wat wel en niet mag.

Je komt ook de term AI maturity tegen. Dat is de volwassenheid van je bedrijf met AI: hoe ver je al bent, van losse proefjes tot AI als vast onderdeel van het werk. Readiness gaat over de vraag of je kunt beginnen. Maturity beschrijft waar je nu staat.

Een AI readiness check, ook wel AI readiness assessment genoemd, is een lijst met vragen waarmee je dat in beeld brengt. Die kun je grotendeels zelf doen. Twijfel je nog of AI voor je bedrijf zin heeft, lees dan eerst de voordelen en nadelen van AI.

Waar lopen bedrijven op vast?

Bedrijven die AI overwegen en het toch niet doen, lopen vooral vast op ervaring. Van de Nederlandse bedrijven die AI in 2025 overwogen maar niet gebruikten, noemde 73 procent gebrek aan ervaring. Dat was de vaakst genoemde reden. Privacy noemde 49 procent en juridische gevolgen, zoals aansprakelijkheid bij schade, 42 procent. Slechts 15 procent vond AI niet nuttig (CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop).

Ik zie dat als goed nieuws. De meeste van die bedrijven zien het nut wel, en ervaring kun je opdoen met één proces en een kleine eerste stap. Daar heb je geen groot budget of nieuw systeem voor nodig. Privacy en juridische vragen maak je met goede afspraken een stuk kleiner, en daar gaat vraag 4 van de check over.

De AI readiness check in vijf vragen

Gebruik deze vijf vragen als AI-checklist. Neem één proces in gedachten, bijvoorbeeld offertes maken of inkoopfacturen verwerken, en loop de vragen langs.

  1. Komt het proces vaak terug? Werk dat elke week terugkomt en veel tijd kost, is de beste plek om te beginnen. Kun je de stappen opschrijven zoals je ze aan een nieuwe collega zou uitleggen, dan ligt het proces vast genoeg.
  2. Vind je de gegevens terug? AI werkt met wat je erin stopt. Staan de prijzen, klantgegevens of documenten op één plek, of zitten ze verspreid over losse mails en mappen?
  3. Werkt het met de pakketten die je al hebt? Kijk eerst wat de pakketten die je al gebruikt kunnen, en of ze met elkaar te koppelen zijn. Pas daarna koop je iets nieuws.
  4. Zijn er afspraken over gegevens en tools? Plakt een medewerker klantgegevens in een chatbot op een eigen account, dan kan dat een datalek zijn (Autoriteit Persoonsgegevens, Let op: gebruik AI-chatbot kan leiden tot datalekken). Leg daarom vast welke tools je team mag gebruiken en welke gegevens erin mogen. Hoe je dat doet, lees je bij AI-beleid opstellen.
  5. Is er een eigenaar? Iemand moet het proces kennen, de uitkomst controleren en tijd hebben om het te verbeteren. Zonder eigenaar blijft een AI-tool na een paar weken liggen.

Mijn vuistregel: kun je vier van de vijf vragen met ja beantwoorden, dan is dat proces klaar voor een eerste stap.

Waar levert AI in jouw bedrijf iets op?

Doe de gratis AI-scan. Zes vragen, de uitkomst krijg je per mail.

Hoe volwassen is je bedrijf met AI?

AI maturity groeit in treden. Ik deel het in vier treden in: van losse proefjes, via afspraken en een eerste proces, naar AI als vast onderdeel van het werk.

Een trap met vier treden: losse proefjes, afspraken, eerste proces en vast onderdeel, met bij elke trede een korte uitleg
  1. Losse proefjes. Een paar medewerkers gebruiken een chatbot op een eigen account, zonder afspraken.
  2. Afspraken. Er zijn zakelijke licenties en regels over welke gegevens erin mogen.
  3. Eerste proces. Eén proces loopt met AI, met een vaste werkwijze en een mens die de uitkomst controleert.
  4. Vast onderdeel. AI zit in meerdere processen en in de systemen die je al gebruikt. Je team werkt er dagelijks mee.

Waarschijnlijk staat jouw bedrijf nu ergens tussen de eerste en de tweede trede. Dat is een prima vertrekpunt. De stap naar afspraken kost weinig en maakt de rest veiliger.

Wat doe je als je nog niet klaar bent?

Begin met het proces dat de meeste keren ja scoort. Je hoeft je hele administratie niet eerst op te ruimen. Ruim alleen de gegevens op die dat ene proces nodig heeft, maak de afspraken die erbij horen en wijs iemand aan als eigenaar.

Werk je liever met een volgorde voor alle processen tegelijk, dan is dat waar de AI-audit voor is. Meer over de eerste stappen lees je bij Beginnen met AI.

Zo zie je waar jouw bedrijf staat

Veelgestelde vragen over AI readiness

Wat is het verschil tussen AI readiness en AI maturity?

AI readiness gaat over de vraag of je kunt beginnen. AI maturity beschrijft hoe ver je bedrijf al is, van losse proefjes tot AI als vast onderdeel van het werk.

Moeten al je gegevens eerst op orde zijn?

Nee. Ruim eerst alleen de gegevens op die het eerste proces nodig heeft. De rest van je administratie kan wachten.

Wanneer is een proces klaar voor AI?

Mijn vuistregel: kun je vier van de vijf vragen uit de check met ja beantwoorden (over proces, gegevens, systemen, afspraken en eigenaar), dan is dat proces klaar voor een eerste stap.

Over de auteur Ruben de Smit AI-adviseur bij Artifation

Ruben de Smit is AI-adviseur bij Artifation. Hij helpt mkb-bedrijven in de regio Hardenberg en Zwolle uitzoeken in welke processen AI iets oplevert, welke tools daarbij passen en hoe hun team er het beste mee werkt.

Dit artikel hoort bijBeginnen met AI Alles over dit onderwerp

Lees ook

Verder lezen
over dit onderwerp