Nieuws

88 procent van de bedrijven gebruikt AI

Het AI-gebruik bij bedrijven is breed: in 88 procent van de organisaties werkt de gemiddelde medewerker wekelijks met AI. Wat maakt het verschil?

Door Ruben de SmitLaatst bijgewerkt 20 november 20264 min lezen
Negen van tien schermen hebben de AI-ster; een medewerker zet de ster in het proces van aanvraag, offerte en factuur

Op 19 november 2026 verscheen de Nederlandse Innovatie Monitor 2026 van de UvA en SEO Economisch Onderzoek. In bijna negen van de tien bedrijven in het onderzoek gebruikt de gemiddelde medewerker elke week AI. Meestal om bestaand werk sneller te doen. Ik vind dat het AI-gebruik bij bedrijven daarmee een nieuwe fase ingaat: de vraag wordt nu waar AI echt iets oplevert. Hier lees je wat het onderzoek laat zien en wat ik een mkb-bedrijf met deze uitkomst zou aanraden.

In het kort

  • In 88 procent van de Nederlandse organisaties gebruikt de gemiddelde medewerker elke week AI, naar schatting 2,9 uur per week. Vooral voor tekst- en kantoorwerk.
  • Bedrijven die AI goed weten in te zetten, melden betere prestaties. Data en technologie op orde maken daarbij het verschil.
  • Mijn advies: kies per proces waar AI iets oplevert en zorg dat de gegevens van dat proces op orde zijn.

Wat zegt de Innovatie Monitor over AI-gebruik bij bedrijven?

De Innovatie Monitor is een jaarlijks onderzoek onder leidinggevenden en bestuurders van Nederlandse bedrijven. Het Amsterdam Centre for Business Innovation van de UvA voert het uit, onder leiding van hoogleraar Henk Volberda (UvA, Nederlandse bedrijven omarmen AI, maar baanbrekende innovatie blijft achter). Dit springt eruit:

UitkomstWat het onderzoek zegt
Hoe breedIn 88 procent van de organisaties gebruikt de gemiddelde medewerker wekelijks AI
Hoeveel tijdNaar schatting 2,9 uur per medewerker per week
Waarvoor68 procent gebruikt AI om tekst te maken met een groot taalmodel, de techniek achter tools als ChatGPT en Copilot
Wie voorop looptInformatie en communicatie, en zakelijke en financiële dienstverlening. Industrie, landbouw en energie lopen achter
Wat achterblijftRadicale vernieuwing: echt nieuwe producten, diensten of werkwijzen. Bedrijven verbeteren vooral wat ze al doen

Of dit beeld ook precies zo voor mkb-bedrijven geldt, laat het nieuwsbericht niet zien.

Waarom levert breed AI-gebruik nog weinig vernieuwing op?

AI zit volgens het onderzoek vooral in tekst- en kantoorwerk. Volberda zegt dat de verandering zich voorlopig “vooral achter het beeldscherm” afspeelt. Mails, verslagen en samenvattingen gaan sneller. Hoe je bedrijf werkt, verandert daardoor nog niet.

Waarschijnlijk zie je dat ook in je eigen bedrijf. De tekst rond een taak is sneller klaar, maar het opzoeken, overtypen en controleren eromheen blijft handwerk. De taak zelf is daarmee nog niet af.

Wat maakt het verschil bij AI in je bedrijf?

Het onderzoek kijkt naar AI-volwassenheid: hoe goed een bedrijf AI weet in te zetten. Bedrijven die daarin verder zijn, melden betere prestaties, en dat verband is sterker dan vorig jaar. Ze zetten ook meer in op echt nieuwe producten en nieuwe manieren van werken en organiseren. Volgens Volberda scoren bedrijven met hun data en technologie op orde aantoonbaar beter, en is efficiënter werken niet genoeg voor de concurrentiekracht van morgen.

Dat sluit aan bij hoe wij naar AI kijken: begin bij het proces, pas daarna bij de tool. Dit zou ik doen:

  1. Kies per proces. Kijk waar je team de meeste tijd kwijt is aan overtypen, zoeken en controleren. Daar levert AI meer op dan bij nog een mail. Begin met de systemen die je al hebt.
  2. Zorg dat je gegevens op orde zijn. AI werkt alleen goed met gegevens die het kan vinden en die kloppen. Hoe ver je bedrijf daarin is, lees je bij klaar voor AI.
  3. Leg het vast in een plan. Losse accounts en losse proeven leveren losse winst op. In een AI-strategie leg je vast welke processen eerst gaan en wie wat doet. Daarbij helpen wij met advies.

Voor een mkb-bedrijf hoeft vernieuwen geen groot innovatieprogramma te zijn. Het begint met één vraag: hoe zou je een proces inrichten als het overtypen en zoeken wegvalt? Meer over de eerste stappen lees je bij beginnen met AI.

Zo ga je verder

Veelgestelde vragen over AI-gebruik bij bedrijven

Hoeveel bedrijven gebruiken AI in Nederland?

Volgens de Nederlandse Innovatie Monitor 2026 gebruikt in 88 procent van de Nederlandse organisaties de gemiddelde medewerker elke week AI. Dat is naar schatting 2,9 uur per medewerker per week.

Waarvoor gebruiken bedrijven AI het meest?

Vooral voor tekst- en kantoorwerk. 68 procent van de organisaties gebruikt AI om tekst te maken met een groot taalmodel. Industrie, landbouw en energie lopen achter op andere sectoren.

Wat is de Nederlandse Innovatie Monitor?

Een jaarlijks onderzoek onder leidinggevenden en bestuurders van Nederlandse bedrijven naar innovatie. Het Amsterdam Centre for Business Innovation van de UvA voert het uit met SEO Economisch Onderzoek. De editie van 2026 verscheen op 19 november 2026.

Waardoor haalt een bedrijf meer uit AI?

Volgens de onderzoekers scoren bedrijven met hun data en technologie op orde aantoonbaar beter. Ik zou per proces kiezen waar AI iets oplevert, de gegevens van dat proces op orde brengen en het vastleggen in een plan.

Over de auteur Ruben de Smit AI-adviseur bij Artifation

Ruben de Smit is AI-adviseur bij Artifation. Hij helpt mkb-bedrijven in de regio Hardenberg en Zwolle uitzoeken in welke processen AI iets oplevert, welke tools daarbij passen en hoe hun team er het beste mee werkt.

Lees ook

Verder lezen
over dit onderwerp